Κεντρική Σελίδα

Πληροφορίες  Βοήθεια  Αφίσα  English Summary  Media.UoA Central


ΘΕΜΑΤΑ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗΣ [ Πληροφορίες ] [ Συντελεστές ] [ Πρώτη Σελίδα ]

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΦΩΝΟΛΟΓΙΑ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΣΥΝΤΑΞΗ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΣΥΣΧΕΤΙΣΜΟΙ

1. Θέμα Νόμος της τρισυλλαβίας

Κωδικός: ΜΠ-06
Κατηγορία: Φωνολογία
Συντάκτης: Μαρία Πουλοπούλου


2. Παραδείγματα:
αποκλειστικός (1)
πολυκατοικία (2)
διαμέρισμα (3)

διαμέρισμα (3)
διαμερίσματος (3)
διαμερίσματα (3)

3. Επίπεδο-Βαθμός δυσκολίας:
Βασικό. Ο κανόνας της τρισυλλαβίας συνήθως διδάσκεται με την παρουσίαση των ουσιαστικών σε -μα, από τα πρώτα που μαθαίνουν οι αλλόφωνοι μαθητές. Ο κανόνας της τρισυλλαβίας επανέρχεται λίγο αργότερα με τη διδασκαλία της έγκλισης μαζί με τις δομές ουσιαστικό+κτητικό.


4. Προαπαιτούμενη γνώση:
Αν εξαιρέσουμε κάποια στοιχειώδη γνώση συλλαβισμού, μηδενική.
5. Πιθανά λάθη:
Λάθη παρατηρούνται μόνο στις περιπτώσεις που έχουμε καταβιβασμό του τόνου λόγω του νόμου της τρισυλλαβίας (πρβλ. διαμέρισμα – διαμερίσματα), όχι όταν ο τόνος εμφανίζεται σταθερός στη λέξη (λ.χ., αποκλειστικός). Τα λάθη αυτά είναι πολύ κοινά σε όλους τους αλλόφωνους μαθητές, ιδιαίτερα στους αρχάριους.
6. Περιγραφή:

Ο νόμος της τρισυλλαβίας προβλέπει ότι κάθε λέξη στα ελληνικά, ανεξάρτητα από τον αριθμό των συλλαβών της, μπορεί να τονίζεται μόνο σε μία από τις τρεις τελευταίες συλλαβές της. Με άλλα λόγια, μια λέξη στα νέα ελληνικά μπορεί να είναι είτε προπαροξύτονη, είτε παροξύτονη, είτε οξύτονη.

Συνέπειες του νόμου της τρισυλλαβίας, μεταξύ άλλων είναι

α) η μετακίνηση τόνου στα προπαροξύτονα ουσιαστικά σε -μα

β) η έγκλιση τόνου (βλ. σχετικό δελτίο).


7. Παρουσίαση:
Μια πρώτη παρουσίαση του νόμου της τρισυλλαβίας γίνεται στους μαθητές πάντα από τα πρώτα μαθήματα, όταν διδάσκεται το αλφάβητο και ο τόνος. Ο νόμος της τρισυλλαβίας επανέρχεται, όπως είπαμε, στο βασικό επίπεδο, όταν διδάσκονται τα ουσιαστικά σε -μα, ώστε να ερμηνευθεί η μετακίνηση του τόνου στα προπαροξύτονα.

Στη γενική διδασκαλία του τόνου, ο διδάσκων θα μπορούσε να δώσει γραμμένες στον πίνακα αρκετές πολυσύλλαβες λέξεις και να ζητήσει από τους μαθητές να κυκλώσουν τις συλλαβές όπου μπορούμε να έχουμε τόνο στα ελληνικά. Επειδή κατά τη διδασκαλία έχουν παρατηρηθεί παρανοήσεις, καλό θα ήταν να επισημανθεί ότι ο περιορισμός του τόνου δεν αφορά τη γραφική αναπαράσταση αλλά την προφορά και ότι έχει σχέση με τη συλλαβική δομή. Ο περιορισμός, με άλλα λόγια, δεν έχει σχέση με το τρίτο γράφημα-φωνήεν της λέξης, αλλά με την τρίτο φωνήεν-πυρήνα συλλαβής της λέξης.

Κατά τη διδασκαλία των ουσιαστικών σε -μα, ο διδάσκων μπορεί αρχικά να υπενθυμίσει τον κανόνα και στη συνέχεια να ζητήσει από τους μαθητές να ερμηνεύσουν με βάση αυτών τη διαφορά τονισμού στα



γράμμα γράμματα

διαμέρισμα διαμερίσματα




στη συνέχεια μπορεί να χρησιμοποιήσει κάποια συχνόχρηστα ουσιαστικά της κατηγορίας ώστε να ασκηθούν οι μαθητές στη μετακίνηση του τόνου


8. Σύνδεση με συναφή θέματα:
ΑΤ-17 - Τονισμός ρημάτων: η αύξηση κατά το σχηματισμό του παρατατικού και του αορίστου
ΑΤ-23 - Τονισμός επιθέτων: στηλοειδής τονισμός και λόγιες εξαιρέσεις
ΑΤ-24 - Τονισμός ρημάτων: συνέπειες του νόμου της τρισυλλαβίας στην κλίση του ενεστώτα και του αορίστου της μέσης φωνής
ΑΤ-26 - Τονισμός ουσιαστικών και καταβιβασμός του τόνου
ΒΣ-03 - Τονικό σχήμα αρσενικών και θηλυκών σε ος
ΜΠ-03 - Έγκλιση τόνου

9. Παραπομπές σε υλικό του προγράμματος:
Γλωσσικές Ασκήσεις: 61, 75, 94.


 MP06_2249.doc
 Αποθήκευση Αρχείου Word
 MP06_2249.pdf
 Αποθήκευση Αρχείου PDF

ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ